De volledige gids voor steekproeftrekkingen: definitie, soorten, methoden, stappen en tips

Een steekproeftrekking is een steekproefmethode waarmee u uw enquêteresultaten kunt verbeteren. Ontdek hoe dit type steekproeven de betrouwbare resultaten kan opleveren die u nodig hebt.

man die een steekproeftrekking bekijkt op een desktopcomputer


Een aselecte steekproeftrekking is een methode waarbij elk lid van een populatie evenveel kans heeft om geselecteerd te worden. Lees hoe deze aanpak de nauwkeurigheid vergroot en betrouwbare, generaliseerbare resultaten voor uw onderzoek levert.

Een aselecte steekproeftrekking is een methode waarbij iedereen in een populatie een gelijke en bekende kans heeft om gekozen te worden.

Bij deze werkwijze is er sprake van willekeurige selectie. Dit houdt in dat elk individu in de populatie dezelfde, meetbare kans heeft om onderdeel te worden van de steekproef. Bij aselecte steekproeven kunt u vol vertrouwen de resultaten toepassen op de volledige doelpopulatie.

Voor een geldige aselecte steekproeftrekking zijn een volledig steekproefkader (een lijst van alle leden) en consequente randomisatie vereist voor een nauwkeurige statistische inferentie.

Er gelden drie voorwaarden om te voldoen aan de norm voor aselecte steekproeftrekking:

  1. Iedereen in het steekproefkader moet een gelijke kans hebben om te worden ondervraagd.
  2. U moet weten hoe groot de kans is dat een persoon wordt geselecteerd. U kunt bijvoorbeeld vaststellen dat in een populatie van 100 personen de kans dat een persoon een enquête ontvangt, 1 op 100 is.
  3. De steekproeftrekking moet willekeurig zijn, zodat de steekproef representatief is voor de populatie als geheel. 

Een aselecte steekproeftrekking is perfect voor kwantitatief onderzoek, waarbij de gegevens op betrouwbare wijze een grotere populatie moeten vertegenwoordigen. Onderzoekers kiezen voor deze aanpak om een representatieve steekproef te trekken als het te duur, ingewikkeld of tijdrovend is om iedereen een enquête te sturen.

Laten we als voorbeeld een landelijke koffieketen nemen die zijn loyaliteitsprogramma actualiseert. Het team wil met marktonderzoek nagaan wat klanten vinden door concepten te testen. Maar het is niet haalbaar om met elke klant contact op te nemen.

Kiest het bedrijf voor een aselecte steekproeftrekking, dan vormt de steekproef een afspiegeling van alle klanten. Dankzij verschillende soorten methoden om steekproeven te trekken, slaat u geen belangrijke subgroepen over, zoals regio, type winkel of het aantal bezoeken.

Omdat de steekproef een afspiegeling van de populatie is, kunt u de conclusies gerust algemeen toepassen. Productteams kunnen dan een loyaliteitsprogramma opstellen dat bij klanten in de smaak valt. En marketing kan het effectief positioneren en starten met nauwkeurige inzichten op populatieniveau.

Benut AI-aangedreven inzichten en de gegevens die u nodig hebt om de toekomst van uw bedrijf vorm te geven.

De vier soorten aselecte steekproeven zijn een eenvoudige aselecte steekproef, een gestratificeerde willekeurige steekproef, een clustersteekproef en een systematische steekproef. Elke methode maakt gebruik van willekeurige selectie om een representatieve steekproef te produceren. Maar ze verschillen in hoe ze de populatie structureren en de precisie, kosten en gedekte subgroepen in goede banen leiden. Als onderzoekers deze methoden voor steekproeftrekking goed kennen, kunnen ze het ontwerp kiezen dat het beste aansluit op hun doelen en doelpopulatie.

Bij een eenvoudige aselecte steekproef kiest u willekeurig individuen. Elk lid van de populatie heeft dezelfde, bekende kans om te worden geselecteerd.

  • Bij eenvoudige aselecte steekproeven heeft elk lid van een populatie evenveel kans om geselecteerd te worden.
  • De selectie gebeurt willekeurig. Onderzoekers kunnen tools gebruiken, zoals een willekeurige getallengenerator, om deelnemers uit een populatie te selecteren.
  • Een eenvoudige aselecte steekproef leidt vaak tot vooringenomenheid. Hoe kleiner de steekproef is in verhouding tot de populatie, hoe minder waarschijnlijk het is dat een simpele, aselecte steekproef alle belangrijke subgroepen bevat.
  • Voordeel: Deze methode is bijzonder gemakkelijk uit te voeren en de resultaten zijn gemakkelijk te interpreteren.
  • Beperking: Hoewel er met deze methode theoretisch gezien weinig mis is, worden bij kleine steekproefgroottes soms belangrijke subgroepen overgeslagen. Dat leidt tot een onvolledig of vooringenomen beeld van de totale populatie.
  • De nauwkeurigheid vergroten: Wilt u de kans op overgeslagen subgroepen beperken, dan moet u de steekproef vergroten of op strategische wijze een gestratificeerde steekproef nemen wanneer alle subgroepen onderdeel van uw analyse moeten zijn.

Bij een gestratificeerde aselecte steekproef verdeelt u de steekproef in afzonderlijke subgroepen. U neemt dan van elke subgroep een willekeurige steekproef om alle belangrijke kenmerken te representeren.

  • Bij gestratificeerde steekproeven wordt er uit elke groep (of laag) apart een steekproef genomen om ervoor te zorgen dat elke subgroep vertegenwoordigd is.
  • Het is gangbaar om te stratificeren op basis van kenmerken als geslacht, leeftijd, inkomensschijf of afkomst.
  • De lagen moeten specifiek zijn en elkaar uitsluiten. Dit betekent dat elk individu in de populatie aan slechts één groep mag worden toegewezen.
  • Nadat u een populatie in lagen hebt opgesplitst, selecteert u willekeurig individuen uit elke groep in verhouding tot de totale populatie. Combineer deze personen vervolgens tot een steekproef.
  • Voordeel: Bij deze methode vergroot u de nauwkeurigheid van uw resultaten aanzienlijk doordat elke belangrijke subgroep gegarandeerd evenredig is vertegenwoordigd. Zo voorkomt u dat uw bevindingen onbedoeld vervormd raken.
  • Beperking: U hebt duidelijke, vooraf gedefinieerde subgroepen en betrouwbare, actuele populatieaantallen nodig voor elke groep. De configuratie is dus een stuk intensiever.
  • De nauwkeurigheid verbeteren: Wilt u geldige resultaten, dan moet u het steekproefkader rigoureus valideren en voorbereid zijn om de gewichten van de resultaten opnieuw te bepalen tijdens de analyse als de uiteindelijke reactiepercentages onverwacht uiteenlopen.

Bij clustersteekproeven selecteert u willekeurig hele groepen of clusters van individuen. Dit is dus een voordelige manier om grote of geografische verspreide populaties te onderzoeken.

  • Elk cluster moet vergelijkbare kenmerken hebben als die van de populatie. U begint met het willekeurig selecteren van hele clusters in plaats van individuen uit elk cluster.
  • Neem ieder individu uit elke geselecteerde cluster op in uw uiteindelijke steekproef. Als de clusters te groot zijn, selecteert u willekeurig individuen uit elk cluster.
  • Onderzoekers gebruiken vaak vooraf vastgestelde en gemakkelijk toegankelijke groepen als clusters. Deze zijn veelal gebaseerd op geografische grenzen, zoals steden of landen, maar kunnen ook scholen of kantoorlocaties zijn.
  • Onderzoekers gebruiken clustersteekproeven om kosten te besparen bij het onderzoeken van grote of geografisch verspreide populaties. Bij clustersteekproeven is er echter een hoger risico op steekproeffouten. Van elk cluster wordt aangenomen dat dit de totale populatie vertegenwoordigt, maar dit is meestal moeilijk te garanderen.
  • Voordeel: Deze methode is zeer efficiënt en betaalbaar als u buitengewoon grote of geografisch verspreide populaties wilt ondervragen door een steekproef te nemen van bestaande natuurlijke groepen (clusters).
  • Beperking: Er is een aanzienlijk risico dat individuen in een enkel cluster te veel op elkaar lijken. Een steekproef kan dus specifieke lokale kenmerken te veel benadrukken en mogelijk de algehele steekproeffout vergroten.
  • De nauwkeurigheid verbeteren: Wilt u het risico minimaliseren, dan selecteert u meer clusters, terwijl u tegelijk het aantal individuen in de steekproef van elk cluster kleiner houdt. U kunt ook een gestratificeerde stap (steekproef van meerdere fasen) toevoegen voor een betere balans van de uiteindelijke steekproef.

Bij systematische steekproeftrekkingen, die ook wel op intervallen gebaseerde steekproeven worden genoemd, kiest u na regelmatige intervallen individuen uit een gestructureerde of bestaande lijst vanaf een willekeurig punt. Dit is een efficiënt alternatief voor een simpele, willekeurige steekproef.

  • Aan elk lid van de populatie wordt een nummer toegewezen. Daarna wordt met regelmatige tussenpozen een nummer geselecteerd om een steekproef te vormen. Anders geformuleerd, elk zoveelste individu in de populatie wordt geselecteerd als onderdeel van de steekproef. Systematische steekproeven worden gekozen vanaf een willekeurig nummer.
  • Het is belangrijk om te waarborgen dat het steekproefkader geen verborgen patroon bevat dat van invloed kan zijn op de willekeurige selectie. Als het risico bestaat dat gegevens worden gemanipuleerd, krijgt u mogelijk over- of ondervertegenwoordiging van kenmerken.
  • Systematische steekproeftrekking is eenvoudiger dan andere methoden omdat deze een duidelijk selectieproces kent zonder een willekeurige getallengenerator. Aan de andere kant is de ontstane selectie misschien niet zo willekeurig als wanneer een generator wordt gebruikt.
  • Stel dat u werknemers binnen een organisatie wilt ondervragen en dat de werknemers in alfabetische volgorde worden vermeld. U selecteert elke vierde werknemer voor uw systematische steekproef. Maar stel dat de lijst ook op team en senioriteit is ingedeeld. Dan selecteert u misschien te veel of te weinig mensen in hogere functies. Dit leidt tot vooringenomenheid in uw steekproef.
  • Voordeel: Een systematische steekproef is onvoorstelbaar simpel, efficiënt en snel te implementeren. De selectie van respondenten vereist nauwelijks administratief werk.
  • Beperking: Het grootste risico is dat verborgen periodieke patronen in de opgestelde steekproeflijst kunnen aansluiten op de interval van uw steekproef. Dat leidt onbedoeld tot aanzienlijke vooringenomenheid in uw resultaten.
  • De nauwkeurigheid verbeteren: Wilt u dit risico aanpakken, dan randomiseert u de oorspronkelijke lijst voordat u een steekproef neemt. Ook test u verschillende opties voor intervallen om te voorkomen dat de methode aansluit op een onderliggende structuur.

Koppel via deze tabel het doel van uw onderzoek aan de juiste methode. Bekijk ook de belangrijkste afwegingen bij de technieken voor aselecte steekproeven.

Type steekproefHoe werkt het?Het beste voorBeperkingen/risico's
Eenvoudige aselecte steekproefIndividuen volledig willekeurig kiezenKleine of goed gedefinieerde populatiesU kunt subgroepen over het hoofd zien bij een niet-diverse populatie
GestratificeerdPopulatie verdelen in subgroepen en dan van elke een steekproef nemenGegarandeerde vertegenwoordiging van elke subgroep (bijv. leeftijd, regio)Vereist nauwkeurige gegevens over de populatie voor elke subgroep
ClusterWillekeurig volledige clusters selecteren (bijv. scholen, winkels)Grote of geografisch verspreide populatiesMeer steekproeffouten wegens interne overeenkomsten binnen clusters
SystematischKies elke zoveelste persoon vanaf een willekeurig nummerGeorganiseerde datasets, zoals lijsten met klanten of ID'sRisico op vooringenomenheid als verborgen patronen overeenkomen met de interval

Eenvoudige willekeurige steekproeven, gestratificeerde steekproeven, clustersteekproeven en systematische steekproeven zijn allemaal soorten aselecte steekproeven. Het spectrum aan steekproeftechnieken kent echter nog een variant: selecte steekproeven.

Selecte steekproeven zijn een onderzoeksmethode waarbij respondenten worden geselecteerd op basis van criteria die niet willekeurig zijn, zoals toegankelijkheid, specifieke kenmerken of zelfselectie. Onderzoekers kiezen voor selecte steekproeven bij kwalitatief onderzoek of wanneer een aselecte steekproef te duur of niet haalbaar is. 

De doelpopulatie bestaat vaak uit mensen met specifieke competenties, ervaringen of inzichten. Sommige selecte methoden worden vaak gebruikt in verkennend onderzoek om specifieke groepen te bereiken of specifieke inzichten te vinden.

Onderzoekers hebben verschillende opties als het gaat om selecte steekproeven.

  1. Quotasteekproef: Bij quotasteekproeven wordt de populatie opgesplitst in subgroepen op basis van bekende kenmerken, eigenschappen of interesses. Een schoonmaakbedrijf dat zijn populariteit onderzoekt, kan de populatie splitsen naar leeftijd en geslacht. Vervolgens kan er een steekproef uit elke groep worden genomen om aan een vooraf bepaald quotum te voldoen.
  2. Sneeuwbalsteekproef: Bij dit type steekproef worden mensen in uw populatie gebruikt om anderen te identificeren die in de steekproeftrekking moeten worden genomen. Stel dat u onderzoek doet naar het lokale gebruik van rolstoelhellingen. Uw doelpopulatie zijn mensen in uw stad die een rolstoel gebruiken. Als u niet over een volledige lijst met deze mensen beschikt, is een aselecte steekproef geen optie. De enquêterespondenten die u echter wél hebt geïdentificeerd, kunnen u in contact brengen met andere lokale mensen die een rolstoel gebruiken.
  3. Steekproeven op locatie: Bij deze methode stelt u vragen aan individuen op locatie, zoals een winkelcentrum, om zo inzichten te verzamelen. Dit is een effectieve manier om direct feedback en informatie over actuele beslissingen te verzamelen. Hoewel u bij deze aanpak hoge reactiepercentages krijgt en snelle resultaten, ligt vooringenomenheid bij de selectie op de loer. Uw steekproef is namelijk beperkt tot de mensen die fysiek aanwezig zijn op die locatie en tijd.
  4. Doelgerichte steekproeven: Doelgerichte steekproeven worden vaak gebruikt in kwalitatief onderzoek. Het houdt in dat onderzoekers de steekproef kiezen die volgens hen het meest relevant is. De onderzoeker naar rolstoelhellingen kan bijvoorbeeld een doelgerichte steekproef nemen door werknemers met een handicap te kiezen om te onderzoeken wat zij nodig hebben.
  5. Steekproef van geregistreerde deelnemers: Bij deze methode gebruikt u vrijwilligers die zich proactief hebben geregistreerd voor onderzoekspanels of enquêtes, vaak voor beloningen. Dit is een zeer efficiënte manier om snel grote groepen of nichedeelnemers te bereiken. Maar omdat deelnemers zich zelfstandig hebben aangemeld, kunnen de resultaten door bepaalde demografische groepen of ‘professionele respondenten’ vertekend raken.

Het kan moeilijk zijn om mensen zover te krijgen dat ze reageren op een aselecte enquête als ze niet geïnteresseerd zijn of compensatie verwachten. Aselecte steekproeven kunnen ook tijdrovend zijn als u geen hulpmiddelen heeft om respondenten te zoeken en willekeurig te selecteren. Of ze zijn niet haalbaar omdat er geen bestaande lijst is voor het opbouwen van het steekproefkader.

Een groot deel van deze problemen kan worden opgelost met selecte steekproeven. Hierbij wordt gebruik gemaakt van willekeurigheid en steekproeftrekkingen om een passende steekproef voor de enquête te selecteren.

Steekproefontwerp is essentieel voor bruikbaar onderzoek. Door uw onderzoeksdoelen en steekproefmethode op elkaar af te stemmen, weet u zeker dat uw steekproef een nauwkeurige generalisatie van uw doelgroep biedt.

Houd rekening met het volgende wanneer u een keuze maakt tussen steekproefmethoden:

  • Onderzoeksdoelen: Het is belangrijk om het ontwerp van de steekproef af te stemmen op de doelstellingen.
  • Doelpopulatie: Inzicht in de omvang en diversiteit van de populatie helpt ervoor te zorgen dat de steekproef deze op passende wijze weerspiegelt.
  • Steekproefkader: Nauwkeurige gegevens beginnen met een betrouwbare en uitgebreide lijst of database van de populatie.
  • Steekproefgrootte: De omvang van uw steekproef moet een balans vinden tussen statistisch onderscheidingsvermogen en praktische bruikbaarheid. U kunt een steekproefcalculator gebruiken.
  • Gegevens verzamelen: Hoe u van plan bent gegevens te verzamelen (zoals enquêtes, interviews, post en e-mail) kan van invloed zijn op welke steekproefmethode u kiest.
  • Haalbaarheid en middelen: Houd rekening met de uitvoerbaarheid van het bereiken en werven van deelnemers, evenals met het budget, de tijd en de beschikbaarheid van middelen voor onderzoek.

Aselecte steekproeven vergroten de nauwkeurigheid omdat er een willekeurige steekproef wordt geselecteerd die echt uw populatie afspiegelt. Deze aanpak is vooral waardevol wanneer u betrouwbare, generaliseerbare bevindingen in kwantitatief onderzoek wilt.

Enkele belangrijke voordelen zijn:

  • Betere vertegenwoordiging: Een willekeurige selectie vermindert de vooringenomenheid en vergroot de kans dat uw steekproef de volledige populatie vertegenwoordigt.
  • Schaalbaarheid voor grote of verspreide groepen: Deze steekproeven zijn handig voor doelgroepen die groot, regionaal of verspreid zijn tussen meerdere locaties.
  • Gemakkelijke implementatie: Methoden zoals eenvoudige aselecte steekproeven en systematische steekproeven zijn gemakkelijk uit te voeren via een flexibel feedbackplatform.
  • Betere controle bij de nauwkeurigheid van subgroepen: Gestratificeerde steekproeven verbeteren de balans voor belangrijke kenmerken, terwijl clustersteekproeven de gegevensverzameling stroomlijnen als de middelen beperkt zijn.

Samen kunnen deze methoden voor steekproeftrekking onderzoekers helpen hoogwaardige gegevens te verzamelen, zelfs als er maar weinig tijd is.

Slaat u belangrijke stappen over, dan kunt u met aselecte steekproeven de mist ingaan. Door deze kwesties snel te herkennen, blijft u met de resultaten dichter bij de echte populatie. Gebruik deze lijst ter controle voordat u een steekproef neemt.

Er is sprake van hiaten in de dekking wanneer het steekproefkader delen van de doelpopulatie links laat liggen, waardoor sommige mensen geen kans hebben om te worden gekozen. Zelfs bij willekeurige selectie wijken de resultaten af van de werkelijkheid als hele segmenten ontbreken in het kader.

Gestratificeerde steekproeven werken alleen wanneer de lagen een afspiegeling zijn van de huidige populatieaantallen en elke persoon maar onderdeel is van één groep. Bij ongelijke of verouderde lagen zijn sommige groepen te veel en andere te weinig vertegenwoordigd, zelfs als de willekeurige trekking juist lijkt.

Clustersteekproeven zijn voordeliger omdat u hele groepen trekt. Maar clusters die te veel op elkaar lijken, leiden tot een beperkte, minder gevarieerde steekproef. Hebben clusters dezelfde eigenschappen, dan variëren de schattingen meer bij elke trekking en neemt het aantal standaardfouten toe.

Bij systematische steekproeven selecteert u elk zoveelste record vanaf een willekeurig record. Dat werkt alleen als de lijst geen herhalende structuur heeft die aansluit op de interval. Staat het kader in een bepaalde volgorde, bijvoorbeeld alle diensten, teams of routes bij elkaar, dan kunnen de patronen overeenkomen met de interval en de steekproef vertekenen.

Weet u niet waar u moet beginnen? Wij bieden aangepaste services waarmee we u begeleiden van het eerste productidee tot verkoop op de markt.

Wat zijn de stappen bij kanssteekproeftrekkingen? Het is eigenlijk niet zo ingewikkeld, maar uw onderzoek moet wel duidelijke doelen hebben. Door uw onderzoek vooraf te plannen en te weten welke resultaten u wenst, kunt u bepalen hoe u uw steekproef vormt en waarom.

  1. Stel vast wat uw populatie is. Denk aan alle mensen die u graag wilt peilen. Maar houd ook rekening met mensen die juist moeten worden uitgesloten.
  2. Ga op zoek naar een goed steekproefkader. Vind een geschikt steekproefkader dat idealiter alle leden van uw beoogde populatie bevat. Selecteer dan de steekproef en begin met de enquête. Vergeet niet dat het lastig kan zijn om het perfecte kader te vinden. Vaak moet u een afweging maken tussen verschillende factoren, zoals kosten, kwaliteit en de tijdlijn om tot de best mogelijke selectie te komen.
  3. Kies uw steekproefstrategie. Wilt u clusters en lagen gebruiken? Wilt u dat alle steekproefleden een gelijke kans hebben om te worden geselecteerd? Sta stil bij wat aansluit bij uw onderzoeksgebied, ledenpopulatie en resources.

Voor effectieve steekproeftrekkingen is het belangrijk dat onderzoekers de tijd nemen om hun methoden te verbeteren en zich houden aan aanbevolen procedures.

Bij aselecte steekproeven moet iedereen evenveel kans hebben om te worden geselecteerd. Om te voorkomen dat u bewust iemand van uw steekproef uitsluit, moet u oppassen voor keuzes waardoor groepen niet kunnen deelnemen.

Stel dat u wilt weten hoe het publiek denkt over een uitgebreide nieuwe immigratiewetgeving. Als u uw enquête alleen in het Nederlands aanbiedt, sluit u anderstaligen onbedoeld uit. Hun perspectief is waardevol en zonder hun deelname zullen uw resultaten niet de echte publieke opinie weerspiegelen.

Behalve dat u alle belangrijke segmenten opneemt, moet u mogelijk ook uw steekproef vergroten. Een grotere steekproef kan de nauwkeurigheid en representativiteit van de resultaten verbeteren.

Deze verbeterde precisie is essentieel omdat u kleinere, maar significante verschillen tussen groepen kunt detecteren met meer statistische zekerheid.

Neem maatregelen om zoveel mogelijk reacties te krijgen, bijvoorbeeld via follow-ups of beloningen. Dit is cruciaal voor aselecte steekproeven in kwantitatief onderzoek. U kunt ook sjablonen voor marketingenquêtes gebruiken om de kans te vergroten dat mensen reageren. 

En u kunt de reactiepercentages verbeteren door gebruik te maken van gevarieerde typen enquêtevragen om doordachte inzichten te krijgen van deelnemers.

Door vooraf te testen met pilot-onderzoeken achterhaalt u eventuele problemen die van invloed kunnen zijn op de deelname of de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en generaliseerbaarheid van resultaten.

Aselecte steekproeven leveren betrouwbare inzichten van populaties op. Maar een representatieve steekproef kan tijd en een zorgvuldige planning vereisen. Hebt u niet het budget of de juiste lijst voor een steekproefkader? Dan kunt u met SurveyMonkey Audience de hiaten opvullen via een selecte steekproef.

Ga aan de slag met uw enquête en gebruik Audience om de deelnemers te bereiken die u nodig hebt voor uw grondige onderzoek van hoge kwaliteit.

Een vrouw met rood haar die een enquête maakt op een laptop

Met SurveyMonkey werkt u slimmer en beter. Ontdek hoe u meer impact maakt met winnende strategieën, producten, ervaringen en meer.

Een man en een vrouw die op hun laptop naar een artikel kijken en informatie noteren op plakbriefjes

Lees hoe u met ons platform voor marktonderzoek de meest bruikbare gegevens verzamelt. Ontdek ons online panel en onze gerichte oplossingen.

Een glimlachende man met een bril die een laptop gebruikt

Gebruik onze tips en trucs om een betere online enquête op te stellen. Stel de juiste vragen om de antwoorden te ontvangen die u nodig hebt.

Een vrouw die informatie bekijkt op haar laptop

Haal het beste uit uw enquête. Vind eenvoudig respondenten voor uw enquête met tips en tools van onze experts.