Wat zijn de voordelen en beperkingen van een likert-schaal?

De likert-schaal is een onderzoeksinstrument waarmee u de mening van mensen meet en in kaart brengt. Dit doet u door respondenten uit een korte lijst met antwoorden te laten kiezen. Net als elke andere onderzoeksmethode, heeft de likert-schaal een aantal voor- en nadelen. Dit artikel gaat dieper in op deze voor- en nadelen, zodat u kunt beslissen of de likert-schaal een goede onderzoeksmethode is om in uw eigen enquête te gebruiken.

De likert-schaal (ook wel likert scale genoemd) werd in 1932 ontwikkeld door de Amerikaanse socioloog Rensis Likert. Hij wilde een onderzoeksmethode ontwerpen waarmee de mening en houding van mensen tegenover bepaalde zaken op een kwantitatieve manier kon worden uitgedrukt. De likert-schaal is uiteindelijk zo ontworpen dat de schaal meet in hoeverre een respondent het eens of oneens is met een vraag of uitspraak.

Door een aantal vaste antwoordopties aan te bieden, wordt de respondent uitgenodigd om één keuze te maken in plaats van verschillende antwoorden te geven. Hierdoor zijn de onderzoekresultaten eenvoudig te analyseren. De meeste likert-schalen bieden vijf tot zeven antwoordopties aan. De middelste antwoordoptie is daarbij vaak neutraal. Dit soort schalen worden ook wel 5-punts likertschaal of 7-punts likertschaal genoemd.

Een van de belangrijkste redenen om een likertschaal of beoordelingsschaal te gebruiken, is omdat het kwantitatieve onderzoeksresultaten oplevert.De schaal meet bijvoorbeeld in welke mate een respondent het eens of oneens is met een vraag. Een schaal kan er als volgt uitzien:

  • Zeer eens
  • Eens
  • Niet eens, niet oneens
  • Oneens
  • Zeer oneens

Omdat een respondent alleen uit vaste antwoordopties kan kiezen, is het heel eenvoudig om na het onderzoek de antwoorden te analyseren. Bovendien kost het veel minder tijd om de antwoorden te bestuderen dan wanneer u open vragen stelt.
Daarnaast krijgt u met de likert-schaal meer inzichten in meningen en het gedrag van mensen dan met een binaire onderzoeksmethode. In een binair onderzoek kunnen respondenten kiezen uit twee antwoordopties, bijvoorbeeld ‘ja’ of ‘nee’. Dit onderzoek gaat daardoor minder diep in op details dan een likert-schaal. U kunt naast de likert-schaal ook overwegen om een numerieke schaal in te zetten.

  • Eenvoudig te analyseren: een likertschaal levert kwantitatieve onderzoeksresultaten op. Dit soort data geeft inzicht in het vraagstuk dat u onderzoekt, maar tegelijkertijd bent u niet veel tijd kwijt aan het analyseren van de gegevens. Het is ook vrij eenvoudig om alle resultaten te analyseren en hier conclusies uit te trekken.
  • Laagdrempelig om in te vullen: voor respondenten is de likertschaal een prettige onderzoeksmethode. Omdat ze alleen uit vaste antwoordopties kunnen kiezen, hoeven ze niet uitgebreid na te denken over een antwoord. Ze kiezen bijvoorbeeld uit antwoorden als:

    - Heel tevreden
    - Tevreden
    - Niet tevreden, niet ontevreden
    - Ontevreden
    - Heel ontevreden

Zeker voor mensen met een drukke agenda is het fijn dat ze snel  antwoord kunnen geven op vragen. Hierdoor ligt de drempel om de enquête in te vullen en af te maken ook lager. Een groot voordeel dus.

  • Breed inzetbaar: met een likertschaal kunt u van alles onderzoeken. U kunt bijvoorbeeld de mening van klanten over een bepaald product in kaart brengen of meten hoe fit uw cliënten zich voelen. U kunt eigenlijk  alles wat met gedrag, meningen of houdingen tegenover iets of iemand te maken heeft onderzoeken met de  likertschaal.
  • Groot onderzoeksveld:de likertschaal geeft u het gemak om gericht vragen te stellen. Stel dat u onderzoekt hoe tevreden uw medewerkers zijn, dan kunt u diep in dit onderwerp duiken door specifieke vragen over dit thema te formuleren. U kunt de antwoordschaal ook zo ontwerpen dat het perfect aansluit op uw vraagstelling. Hierdoor weet u zeker dat er waardevolle data uit uw enquête naar voren zullen komen.
  • Grotere respons: als respondenten een enquête voorgeschoteld krijgen waarin ze alleen maar vragen hoeven te beantwoorden aan de hand van een likertschaal, dan stimuleert dat ze om uw enquête in te vullen. Dit kost ze namelijk niet veel tijd. Een 5-punts likertschaal werkt vaak het beste omdat het overzichtelijk is.
  • Sociaal-wenselijke antwoorden: sommige respondenten geven liever een sociaal-wenselijk antwoord dan hun eigen mening. Dit komt vooral voor bij vragen waarbij de respondent emotioneel geprikkeld wordt. Het nadeel hiervan is dat de onderzoeksresultaten dan niet volledig representatief zijn. Dit is lastig te controleren. U kunt dit soms voorkomen door enquêtes anoniem in te laten vullen.
  • Respondenten blijven neutraal: er zijn respondenten die het niet prettig vinden om een antwoord te kiezen aan de buitenrand van een schaal. Ze kiezen daarom voor de meer neutrale antwoorden. Ook dit kan invloed hebben op de uitkomst van uw onderzoek.
  • Validiteit moeilijk meetbaar:  het is soms lastig te controleren wie uw enquêtes heeft ingevuld. Zeker als u een enquête online aanbiedt. U kunt er daarom niet altijd zeker van zijn of de juiste personen uw enquête hebben ingevuld.
     
  • Minder inzichten: onderzoeken met likertschalen geven minder inzichten dan onderzoeken waarin open vragen worden gesteld. Respondenten worden tenslotte beperkt door antwoordopties. U kunt er eventueel voor kiezen om respondenten de ruimte te bieden aanvullende informatie te geven.
  • Makkelijk af te raffelen: als respondenten halverwege de enquête geen zin meer hebben om deel te nemen aan uw onderzoek, dan bestaat de kans dat ze snel maar wat antwoorden aankruisen. U kunt dit voor een deel voorkomen door uw enquêtes kort maar krachtig te houden.

U kunt vragen altijd op verschillende manieren formuleren. U kunt bijvoorbeeld een gesloten vraag stellen, maar ook een stelling innemen. Een voorbeeld hiervan:

Vraag: Hoe vaak koopt u e-boeken?Stelling: Ik koop regelmatig e-boeken

  • Nooit
  • Zelden
  • Soms
  • Vaak
  • Altijd

Daarnaast kunt u vragen op een positieve manier formuleren of op een negatieve manier. Kijk maar naar de volgende voorbeelden:

Positieve vraagstelling: Ik voel me ontspannen op mijn werk

Negatieve vraagstelling: Ik ervaar dagelijks stress op mijn werk

  • Helemaal mee eens
  • Mee eens
  • Niet mee eens, niet mee oneens
  • Mee oneens
  • Helemaal mee oneens

Om zoveel mogelijk voordelen uit een likert-schaal te halen, kunt u het beste stellingen en gesloten vragen door elkaar heen gebruiken. Ook is het aan te raden om zowel positieve als negatieve vraagstellingen te gebruiken. Hierdoor blijft uw respondent alert. Dit vergroot de kans dat uw onderzoek representatief is. 

Ook is het verstandig om slechts één onderwerp per vraag te behandelen. Anders loopt u het risico dat vragen moeilijk leesbaar worden en dat mensen uw enquête niet in willen vullen.

Een likertschaal is een meetinstrument dat in enquêtes wordt gebruikt. Er wordt een gesloten vraag gesteld die de respondent kan beantwoorden met behulp van een antwoordschaal. Een antwoordschaal bestaat vaak uit vijf of zeven antwoordopties.

De likertschaal gebruikt u om gedrag, meningen en houdingen van mensen te onderzoeken. Het is een methode waarmee u moeilijk meetbare zaken op een kwantitatieve manier in kaart brengt. De onderzoeksresultaten zijn eenvoudig te analyseren, maar geven veel informatie weg.

Een 5-punts likertschaal is een antwoordschaal waarbij een respondent vijf antwoordopties krijgt om een gesloten vraag te beantwoorden. Deze antwoorden lopen uiteen van het ene uiterste tot het andere uiterste gaan. De middelste antwoordoptie is vaak neutraal of gemiddeld.

De voordelen van een likertschaal zijn onder andere dat deze onderzoeksmethode breed inzetbaar is en dat resultaten makkelijk te analyseren zijn. Ook kost het respondenten weinig tijd om een enquête met likertschalen in te vullen. Nadelen kunnen zijn dat de validiteit moeilijk te controleren is en dat het minder resultaten oplevert dan een onderzoek waarin open vragen worden gesteld. 

Een likert-schaal kan een aantrekkelijke onderzoeksmethode zijn om te gebruiken in een enquête. Maar net als elke andere onderzoeksmethode heeft deze schaal voor- en nadelen. Het levert kwantitatieve onderzoekresultaten op die makkelijk zijn om te analyseren. Maar respondenten worden beperkt in hun antwoordmogelijkheden, waardoor u minder resultaten krijgt dan bij een onderzoek met open vragen. Het is aan te raden om altijd eerst te onderzoeken wat het doel van uw enquête is. Daarna kunt u beslissen of de likert-schaal geschikt is om te gebruiken.
Als u hulp nodig heeft met het opzetten van een enquête, dan kunt u de handige sjablonen van SurveyMonkey gebruiken. Hiermee zet u in een handomdraai uw eigen enquête in elkaar. Bekijk bijvoorbeeld onze enquêtes voor werknemers of marktonderzoek.

SurveyMonkey: voor het antwoord op al uw vragen